12 tips voor een vlotte dialyse

Voor het eerst starten met (hemo) dialyse is altijd een beetje spannend. Je nieren werken niet meer zoals het hoort en dus heb je deze levensreddende behandeling nodig, wat sowieso al een zware mentale klap is. Daarbij kom je nog eens in een totaal onbekende omgeving terecht met mensen die je niet kent en heb je misschien geen idee wat je ervan moet verwachten. Hopelijk kan ik je daar met deze tips en tricks een beetje bij helpen.

• Draag een comfortabele outfit

Uiteraard moet je niet op je paasbest naar de dialyse gaan, een joggingbroek of andere broek die goed zit is zeker voldoende, je moet tenslotte vier uur in een bed of zetel liggen.

• Zorg voor een vlotte toegang naar je fistel of katheter

Een vlotte toegang naar je fistel of katheter is handig voor de verpleging, zo kunnen ze je gemakkelijk aan- en afsluiten. Als je een fistel hebt is een T-shirt met korte mouwen het handigst. Bij een katheter is dan weer een trui of T-shirt met open hals gemakkelijker. Dit moet je zelf wat testen. Ikzelf had bijvoorbeeld een katheter die heel laag geplaatst was, dus ik droeg altijd een topje met daarover een vestje naar de dialyse.

• Neem je belangrijke documenten mee

Je identiteitskaart moet je sowieso altijd op zak hebben maar sommige dialysecentra werken ook met hun eigen patiëntenidentificatie, die moet je dus ook altijd bij hebben. Verder zijn betaalkaarten ook altijd handig om mee te hebben voor wanneer je onderweg een winkel tegenkomt.

• Maak het warm en vertrouwd

Tijdens de dialyse krijgen veel mensen het koud doordat je stilligt en je bloed buiten je lichaam gezuiverd wordt, waardoor het een beetje afkoelt. Daarom is een (fleece)dekentje wel fijn. In de meeste dialysecentra krijg je wel een dekentje maar die zijn vaak minder comfortabel en een eigen dekentje voelt misschien ook vertrouwder aan.

• Zorg voor voldoende entertainment

Meestal duurt een hemodialysebehandeling vier uur, dat is dus best wel lang. Gelukkig gaat de tijd iets sneller voorbij als je iets leuk meeneemt, zoals een boek of een tablet. Uiteraard kan je ook gewoon je ogen dicht doen en even wegdommelen.

• Eten en drinken

Vraag zeker in je dialysecentrum na of er een maaltijd voorzien is. Bij ons bijvoorbeeld wordt het ontbijt en middagmaal voorzien voor wie dat wil. Als dat niet zo is kan je misschien zelf een klein pakketje meenemen om te eten. Zorg er wel voor dat je tijdens de dialyse niet te zwaar eet want dit kan bloeddrukvallen veroorzaken. Als je iets extra drinkt tijdens de dialyse en je plast niet meer moet je dit wel doorgeven aan de verpleegkundige, zodat ze je ultrafiltratie kunnen aanpassen.

• Wees flexibel na de dialyse

Een dialysebehandeling is voor je hart dezelfde belasting als een halve marathon lopen dus je kan je voorstellen dat je na de dialyse moe zal zijn. Het kan ook zijn dat je te maken krijgt met de befaamde ‘dialysekater’. Hou er daarom rekening mee dat als je plannen maakt voor na een dialysesessie het kan zijn dat je deze zal moeten aanpassen of afzeggen.

• Zet alles op voorhand klaar

Niets zo stresserend als ’s ochtends vroeg nog snel alles moeten klaarpakken als je al een spannende dag voor de boeg hebt. Daarom zet je best ’s avonds al alles klaar voor de dialyse: je documenten, iets om je bezig te houden, eventuele medicatie die je moet innemen, … en dat brengt me meteen bij het volgende punt:

• Voorzie een vaste rugzak of handtas

Als je een rugzak of handtas hebt die je alleen voor dialyse gebruikt kan je al heel wat spullen er gewoon in laten zitten, zodat je enkel het hoognodige er nog bij moet steken. Bij mij zat standaard mijn patiëntenbadge, mijn portemonnee, mijn fleecevest en een portie fosfaatbinders voor bij het ontbijt in mijn rugzak.

• Maak kennis met je behandeling

Je moet uiteraard niet volledig weten hoe een dialysetoestel werkt maar probeer de basisprincipes te leren kennen. Verpleegkundigen zijn ook maar mensen en kunnen ook wel eens een fout maken. Als je dan zelf de belangrijkste functies kent kan je mee een beetje een oogje in het zeil houden.

• Hou je goed aan je dieet en vochtbeperking

Dit is waarschijnlijk een van de moeilijkste dingen bij dialyse maar hoe beter je je aan het dieet en de vochtbeperking houdt, hoe vlotter je behandeling zal verlopen en hoe minder zwaar de dialyse is. Uiteraard is er af en toe ruimte om te cheaten – binnen de perken natuurlijk – maar zolang je hier geen gewoonte van maakt is dat ook totaal geen probleem.

• Bespreek je zorgen met je arts

De laatste maar zeker niet de minst belangrijkste: als er iets is waarmee je zit, bespreek dit dan met je arts. Zij zijn er om naar je te luisteren, je op je gemak te stellen en de dialyse zo aangenaam mogelijk te maken.

Hopelijk kunnen mijn tips je een beetje helpen de dialyse zo aangenaam mogelijk te maken. Welke tips ga jij zeker gebruiken? Laat het weten in de comments!